MMPI i testy osobowości

Ludzka osobowość kształtuje to, jak na co dzień myślimy, czujemy i budujemy relacje z otoczeniem. Aby dobrze ją zbadać, specjaliści potrzebują narzędzi dokładniejszych niż popularne testy z internetu. W diagnostyce psychologicznej standardem jest kwestionariusz MMPI. Korzystają z niego zarówno osoby szukające głębszego samopoznania, jak i pacjenci potrzebujący precyzyjnej opinii klinicznej. Obiektywne badanie pozwala bowiem na oddzielenie chwilowych kryzysów emocjonalnych od stałych cech charakteru danego człowieka.

Co to jest test MMPI?

Minnesocki Wielowymiarowy Inwentarz Osobowości (obecnie stosowany w wersji MMPI-2 lub najnowszej MMPI-3) to uznany w świecie nauki kwestionariusz do oceny struktury osobowości. Pomaga określić cechy charakteru, a także wykryć ewentualne zaburzenia psychiczne czy mechanizmy obronne, którymi badany posługuje się w trudnych sytuacjach. Historia tego narzędzia sięga lat 40. XX wieku, kiedy opracowano je na Uniwersytecie w Minnesocie. Od tamtej pory test przeszedł szereg gruntownych modernizacji, aby jego treść odpowiadała zmianom społecznym i kulturowym. Jego wielowymiarowość oznacza, że nie skupia się on na jednym wybranym problemie, lecz bada jednocześnie wiele aspektów funkcjonowania człowieka, pokazując zależności między nimi.

Oprócz gabinetów psychoterapeutycznych i psychiatrycznych MMPI stosuje się powszechnie w orzecznictwie sądowym (np. w sprawach rozwodowych lub karnych) oraz w medycynie pracy. Jest także standardowym elementem rekrutacji na stanowiska wymagające dużej odporności na stres – m.in. w policji, wojsku, sądownictwie czy lotnictwie.

Jak przebiega badanie?

Test ma formę papierową lub komputerową i składa się z kilkuset stwierdzeń (od 335 do 567, zależnie od wybranej wersji). Zadaniem badanego jest przeczytanie każdego zdania i wskazanie, czy w jego przypadku jest ono prawdą, czy fałszem. Pytania dotyczą codziennych zachowań, nastroju, relacji z ludźmi oraz zdrowia fizycznego. Warto pamiętać, że część pytań może wydać się badanej osobie nietypowa lub z pozoru niezwiązana z jej życiem. Niektóre zagadnienia celowo powtarzają się w nieco zmienionej formie. To świadomy zabieg psychometryczny, który sprawdza stabilność odpowiedzi. Podczas pracy z arkuszem najlepiej nie analizować zbyt długo każdego zdania – najbardziej wartościowe są pierwsze, intuicyjne reakcje.

Wypełnienie arkusza wymaga skupienia i zajmuje zwykle od półtorej do trzech godzin. Surowe wyniki są przetwarzane komputerowo, jednak ostateczny profil zawsze analizuje i opisuje psycholog. Ważną cechą MMPI są tak zwane skale kontrolne. Pozwalają one ocenić sposób udzielania odpowiedzi przez pacjenta – pokazują specjaliście, czy badany próbował wybielić swój wizerunek, celowo wyolbrzymiał problemy, czy też zaznaczał odpowiedzi losowo.

Co pozwala wykryć kwestionariusz?

MMPI daje wgląd w głębokie warstwy ludzkiej psychiki. Na podstawie analizy uzyskanych wyników psycholog może zdiagnozować:

• Zaburzenia nastroju – w tym stany depresyjne, manie czy wahania afektywne.
• Zaburzenia osobowości – na przykład osobowość typu borderline, narcystyczną lub paranoiczną.
• Stany lękowe i dolegliwości psychosomatyczne – lęk uogólniony oraz fizyczne objawy wywołane długotrwałym stresem.
• Skłonności antyspołeczne – trudności w adaptacji do norm społecznych i problemy z kontrolą impulsów.