Awesome Image

Diagnoza ADHD u dorosłych

Układ nerwowy oraz procesy poznawcze odpowiadają za codzienne funkcjonowanie każdego człowieka. Ich specyfiką oraz diagnostyką zaburzeń neurorozwojowych zajmują się psychiatrzy i psycholodzy. Z diagnozy ADHD u dorosłych powinny skorzystać osoby doświadczające m.in. przewlekłych problemów z koncentracją, prokrastynacji czy impulsywności.

Czym jest diagnoza ADHD u dorosłych?

Psychiatra i psycholog diagnosta to specjaliści zajmujący się rozpoznawaniem neurorozwojowych cech u osób dorosłych. Przedmiotem ich oceny są m.in. funkcje wykonawcze, zdolność do utrzymania uwagi oraz samoregulacja emocjonalna. Wbrew powszechnej opinii, nie jest to zaburzenie wyłącznie dziecięce, gdyż dorośli bardzo często zgłaszają się po pomoc, kiedy chaos życiowy zaczyna wyraźnie utrudniać im codzienne funkcjonowanie.

Na diagnozę ADHD powinny udać się osoby doświadczające problemów z organizacją czasu (notoryczne spóźnienia, niedotrzymywanie terminów) oraz trudności z pamięcią krótkotrwałą. Wskazaniem są też dolegliwości związane z chronicznym przebodźcowaniem i gonitwą myśli. Ponadto specjaliści pomagają przy problemach z regulacją emocji i trudnościach w budowaniu stabilnych relacji partnerskich bądź zawodowych.

Na czym polega proces diagnostyczny?

Badanie sprowadza się do szczegółowego wywiadu klinicznego na temat obecnych objawów oraz historii z okresu dzieciństwa. Następnie specjalista przechodzi do strukturyzowanego badania diagnostycznego. Polega ono na analizie zachowań pacjenta, a psycholog lub psychiatra ocenia stopień nasilenia cech za pomocą standaryzowanych narzędzi, takich jak uznany międzynarodowo kwestionariusz DIVA-5.

Często w gabinecie przeprowadza się testy funkcji poznawczych, wymagające dużego skupienia. Ta bezbolesna i bezpieczna diagnostyka psychologiczna pozwala na natychmiastową ocenę profilu neurorozwojowego pacjenta. Po badaniu lekarz stawia diagnozę i może zaproponować leczenie. Może też zalecić dodatkowe konsultacje, takie jak badanie u kardiologa (przed wdrożeniem farmakoterapii) czy wsparcie psychoterapeutyczne. Uzyskane w ten sposób wyniki stanowią dla specjalisty podstawę do zaplanowania dalszego, precyzyjnego postępowania terapeutycznego.

Awesome Image

Jak objawia się ADHD u dorosłych?

ADHD u dorosłych to wszechstronny profil funkcjonowania, łączący specyficzne cechy poznawcze i behawioralne. Lekarze i psycholodzy pomagają pacjentom borykającym się zarówno z uciążliwym chaosem codziennym, jak i wtórnymi zaburzeniami nastroju. Do najczęściej diagnozowanych w gabinecie objawów i trudności zalicza się:


  • choroby tarczycy: niedoczynność, nadczynność, choroby autoimmunologiczne (choroba Hashimoto, i choroba Gravesa-Basedowa), niedoczynność i nadczynność przytarczyc,
  • choroby przysadki mózgowej (akromegalia, guzy),
  • choroby nadnerczy (zespół Cushinga, choroba Addisona),
  • choroby trzustki (cukrzyca, nowotwory),
  • choroby gruczołów płciowych, które są podłożem zaburzeń miesiączkowania, zaburzeń płodności, zespołu policystycznych jajników (PCOS),
  • nadmiar estradiolu u mężczyzn,
  • zespoły androgenne, z których wynika trądzik, łysienie czy nadmierne owłosienie u kobiet.

Warto pamiętać, że wiele tych cech rozwija się pod maską wypracowanych przez lata mechanizmów obronnych. Regularne wizyty diagnostyczne pozwalają na wczesne wykrycie nieprawidłowości, co zasadniczo wpływa na skuteczność wsparcia i zapobiega poważnym powikłaniom, takim jak depresja czy wypalenie zawodowe. Wczesna interwencja medyczna i psychologiczna pozwala uniknąć kryzysów życiowych i umożliwia wdrożenie skutecznej terapii lub farmakoterapii.



FAQ – najczęściej zadawane pytania

Jakie dokumenty warto przygotować przed pierwszą wizytą diagnostyczną?

Na pierwszą wizytę nie trzeba przynosić gotowych opinii, ale dla przyspieszenia diagnozy warto odnaleźć świadectwa szkolne z opisowymi ocenami nauczycieli z okresu podstawowego. Dorośli mogą również poprosić rodziców lub partnera o spisanie krótkich obserwacji dotyczących ich codziennych nawyków. Ważne jest też przygotowanie listy dotychczas przyjmowanych leków.

Kto może oficjalnie zdiagnozować ADHD u osoby dorosłej?

Oficjalną diagnozę medyczną uprawniającą do ewentualnej farmakoterapii stawia lekarz psychiatra. Psycholog diagnosta może natomiast przeprowadzić pełny proces psychometryczny i wystawić opinię, która dla psychiatry stanowi kluczową i niezwykle pomocną podstawę do podjęcia ostatecznej decyzji o charakterze leczenia.

Z jakimi objawami należy pilnie udać się na diagnozę?

Bezwzględnym wskazaniem do konsultacji jest stan chronicznego wyczerpania psychicznego wynikający z prób ogarnięcia życiowego chaosu, nawet jeśli dotąd radziliśmy sobie dobrze. Niepokojące są również: nagłe załamania produktywności w pracy, narastające poczucie niedopasowania społecznego oraz współwystępujące, oporne na standardowe leczenie stany lękowe.