Badania neuropsychologiczne

Ośrodkowy układ nerwowy oraz procesy poznawcze odpowiadają za najważniejsze funkcje życiowe i codzienne funkcjonowanie każdego człowieka. Ich prawidłowym działaniem oraz diagnostyką zaburzeń powstałych na tle uszkodzeń czy dysfunkcji mózgu zajmuje się neuropsycholog. Z badań neuropsychologicznych powinny skorzystać osoby doświadczające m.in. problemów z pamięcią, trudności z koncentracją czy nagłych zmian w zachowaniu.

Czym są badania neuropsychologiczne?

Neuropsycholog zajmuje się diagnostyką i terapią wyższych funkcji korowych, takich jak pamięć, uwaga, mowa czy funkcje wykonawcze. Wbrew powszechnej opinii, nie jest to pomoc wyłącznie dla seniorów – młodzi pacjenci trafiają tu m.in. po wypadkach, udarach czy z powodu przewlekłego stresu.

Badanie zaleca się osobom z zaburzeniami pamięci, zmianami nastroju i zachowania (np. nagłą apatią) oraz po przebytych neuroinfekcjach czy operacjach. Seniorzy po 65. roku życia powinni badać się profilaktycznie raz w roku w celu wczesnego wykrywania otępienia. Specjalista pomaga też przy trudnościach w pracy i nauce wynikających ze spadku sprawności intelektualnej.

Na czym polega badanie neuropsychologiczne?

Badanie sprowadza się do wywiadu klinicznego na temat zgłaszanych objawów, historii chorób oraz dotychczasowego poziomu funkcjonowania pacjenta. Następnie specjalista przechodzi do badania diagnostycznego. Polega ono na wykonywaniu przez pacjenta różnorodnych zadań angażujących mózg, natomiast neuropsycholog ocenia sprawność poszczególnych funkcji za pomocą standaryzowanych testów i prób klinicznych (np. testów rysunkowych, układanek czy zadań słownych).

Często w gabinecie przeprowadza się próby wymagające dużego skupienia uwagi, trwające od kilkudziesięciu minut do kilku godzin. Ta bezbolesna diagnostyka czynnościowa pozwala na natychmiastową ocenę struktury funkcjonalnej mózgu i zlokalizowanie ewentualnych deficytów. Po badaniu specjalista stawia diagnozę i wydaje pisemną opinię. Może też zlecić dodatkowe konsultacje, takie jak badanie neurologiczne, psychiatryczne czy neuroobrazowanie (rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa). Uzyskane w ten sposób wyniki stanowią dla specjalisty podstawę do zaplanowania dalszego, precyzyjnego postępowania rehabilitacyjnego.

Co ocenia badanie neuropsychologiczne?

Neuropsychologia to wszechstronna dziedzina łącząca wiedzę z zakresu psychologii oraz neuronauki. Specjalista tej dziedziny pomaga pacjentom borykającym się zarówno z nagłymi uszkodzeniami neurologicznymi, jak i chorobami przewlekłymi. Do najczęściej diagnozowanych w gabinecie neuropsychologa obszarów i problemów zalicza się:

• zaburzenia pamięci: trudności z zapamiętywaniem nowych informacji lub odtwarzaniem faktów,
• otępienia i choroby neurodegeneracyjne: choroba Alzheimera, Parkinsona czy otępienie naczyniowe,
• skutki urazów czaszkowo-mózgowych oraz przebytych udarów mózgu,
• zaburzenia uwagi i funkcji wykonawczych: problemy z planowaniem, organizacją i samokontrolą,
• afazję, czyli zaburzenia mowy i rozumienia powstałe wskutek uszkodzenia mózgu,
• zmiany w sferze emocjonalno-osobowościowej wywołane chorobami neurologicznymi.